Jak założyć własny jajomat? Poradnik krok po kroku dla rolników i gospodarstw wiejskich
Automat do sprzedaży zwykle kojarzy nam się z szybkimi przekąskami lub kawą. A jednak możliwości tych urządzeń sięgają znacznie dalej. W ostatnich latach automaty coraz częściej wykorzystywane są przez małe gospodarstwa, które mogą w ten sposób sprzedawać swoje produkty. Znakomitym przykładem jest automat do sprzedaży jajek, czyli tzw. jajomat. Jak założyć taki automat i jakie możliwości otwiera przed sprzedającym? Sprawdź!
Sprzedaż jajek wiejskich z automatu to wygodne rozwiązanie, z którego korzysta coraz więcej małych gospodarstw. Dzięki temu mogą oferować świeże jaja 24 godziny na dobę – bez obecności sprzedawcy. To sposób na dodatkowy dochód i rozwój gospodarstwa. Przed uruchomieniem tego rodzaju dystrybucji warto jednak wiedzieć, jakie kwestie należy uregulować, by pierwszy automat mógł funkcjonować zgodnie z przepisami.
Legalna sprzedaż jaj – podstawą jest RHD
Rolniczy handel detaliczny (RHD) jajami to forma sprzedaży produktów pochodzenia zwierzęcego, dzięki której rolnicy mogą legalnie sprzedawać jaja z własnego gospodarstwa bez konieczności zakładania działalności gospodarczej.
Taką działalność należy w pierwszej kolejności zgłosić do właściwego ze względu na Twoje miejsce zamieszkania Powiatowego Lekarza Weterynarii (inaczej: Powiatowego Inspektoratu Weterynaryjnego). Dopiero po uzyskaniu decyzji o wpisie do rejestru można rozpocząć sprzedaż jaj z własnego gospodarstwa.

Handel jajkami w ramach RHD nakłada na rolnika kilka obowiązków. Przede wszystkim osoby, które mają kontakt z jajkami podczas wykonywania wszystkich niezbędnych czynności związanych z ich sprzedażą, muszą przestrzegać zasad higieny oraz posiadać orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy, która wymaga kontaktu z żywnością.
Dodatkowo miejsce sprzedaży musi być oznaczone napisem „Rolniczy handel detaliczny”, danymi sprzedawcy (imię, nazwisko, nazwa i siedziba oraz weterynaryjny numer identyfikacyjny). Zwykle informację umieszcza się na tabliczce, którą należy zawiesić w widocznym dla klientów miejscu.
Rolnik prowadzący sprzedaż jaj w zakresie RHD musi również prowadzić dokumentację sprzedaży, która będzie obejmować datę zbycia żywności oraz ilość i rodzaj zbywanej żywności. Wszelkie aktualne informacje na temat prowadzenia RHD można uzyskać w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii.
Oznakowanie jaj i opakowań
Zgodnie z przepisami, które obejmują osoby zajmujące się rolniczym handlem detalicznym, na opakowaniu produktu spożywczego powinny znaleźć się informacje dla konsumenta. Należą do nich: nazwa żywności, wykaz składników; ze wskazaniem alergenów, ilość netto żywności, data trwałości, wszelkie specjalne warunki przechowywania lub warunki użycia, imię i nazwisko oraz adres producenta, numer partii produkcyjnej.
A czy należy oznakować jaja przed sprzedażą? Taka konieczność jest uzależniona od wielkości stada, które utrzymuje rolnik. Jeśli producent posiada do 50 kur, jaja nie muszą być oznakowane kodem producenta ani klasą jakości. Jeśli posiada więcej niż 50 kur, wymagane jest oznakowanie każdego jaja kodem producenta (system chowu, kod państwa, numer identyfikacyjny). Ostatnim krokiem, o którym warto wspomnieć, jest zgłoszenie nowego punktu sprzedaży do Sanepidu – realizuje się to poprzez zgłoszenie. Prowadzenie jajomatu nie wymaga uzyskania pozwolenia.
Skąd wziąć jajomat?
Automaty na jajka to znaczne ułatwienie sprzedaży. Dzięki nim rolnicy nie muszą jeździć na targ i tracić cennych godzin na stoisku. Klienci obsłużą się sami, wpłacając gotówkę do jajomatu lub płacąc kartą i otrzymując świeżą porcję wiejskich jajek. Warto jednak przemyśleć, skąd wziąć automat do jajek. Możemy odkupić używany automat lub przerobić maszynę, która pierwotnie miała inne przeznaczenie, jednak oba rozwiązania mają swoje słabe strony.
Najprostszym i najpewniejszym rozwiązaniem jest zakup nowego jajomatu od profesjonalnej firmy, takiej jak Control Systems Automaty. Dzięki temu mamy pewność, że automat będzie działał niezawodnie, będzie prosty w obsłudze zarówno dla rolnika, jak i dla klientów, a przy tym zapewni produktowi optymalne warunki (najważniejsza jest odpowiednia temperatura, zwłaszcza latem). Prawidłowe działanie jest wyjątkowo ważne, ponieważ problematyczny automat sprzedający, który się zacina, nie wydaje towaru lub nie przyjmuje płatności, może szybko zniechęcić klientów, a ten prawidłowo działający – sprawi, że chętnie wrócą i uzupełnią zapasy.
Ile kosztuje jajomat?
Ceny jajomatów zaczynają się od około 30 tysięcy złotych, jednak najpopularniejsze urządzenia kosztują k. 45-50 tysięcy złotych. Automat bez funkcji chłodzenia, czyli do zastosowania wewnątrz pomieszczenia, jest tańszy i to już inwestycja rzędu ok. 25 tysięcy złotych. Niektóre firmy umożliwiają zakup na raty lub leasing, co dla wielu hodowców stanowi wyjątkowo wygodne rozwiązanie. Choć koszt początkowy może wydawać się duży, warto wziąć pod uwagę, że automat zwolni Cię z konieczności samodzielnej sprzedaży jajek, dzięki czemu zyskasz wiele wolnego czasu, a automat ustawiony w dobrym miejscu szybko się zwróci i zacznie pracować na Twój zysk.
Najpopularniejsze jajomaty mieszczą 1000-1100 jaj, które często sprzedają się tego samego dnia. W wyjątkowo dobrych lokalizacjach lub w czasie świąt zdarza się, że automat musi być uzupełniany nawet 3 razy dziennie, co znacząco zwiększa przychody z tej inwestycji. Szacowany przychód z jajomatu kształtuje się na poziomie 6000-9000 zł miesięcznie.
Gdzie ustawić jajomat, żeby się opłacało?
Najlepsze lokalizacje to te, gdzie jest ruch pieszy lub samochodowy, ale też dostęp do prądu (automat potrzebuje zasilania). Warto zwrócić uwagę na to, by automat był widoczny dla przechodniów, ale równocześnie osłonięty na tyle, by chronić go przed trudnymi warunkami atmosferycznymi (opady, silne wiatry, ale też intensywne słońce). W pobliżu automatu powinno być miejsce do zaparkowania min. 2 samochodów – z naszego doświadczenia wynika, że takie urządzenia odnoszą największy sukces sprzedażowy. Sprawdzone rozwiązania to ulokowanie automatu m.in.:
- przy własnym gospodarstwie, jeśli znajduje się przy uczęszczanej drodze,
- na parkingach przy lokalnych sklepach spożywczych, piekarniach, stacjach benzynowych,
- w centrach wsi lub na osiedlach,
- w pobliżu szkół, urzędów, ośrodków zdrowia — tam, gdzie ludzie bywają regularnie,
- w miejscach o dużym natężeniu ruchu pieszego oraz w miejscach uczęszczanych przez turystów.
Jeśli jajomat stoi poza Twoim terenem — pamiętaj o zgodzie właściciela gruntu i najlepiej pisemnej umowie, określającej zasady współpracy, opłaty (np. ryczałt za miejsce) oraz odpowiedzialność za ewentualne szkody.
Warto pamiętać!
Sprzedaż jaj z jajomatu to znakomity pomysł na sprzedaż produktów z własnego gospodarstwa. Należy jednak pamiętać o dopełnieniu formalności związanych z RHD, znalezieniu odpowiedniej lokalizacji dla automatu oraz wyborze sprawdzonej, niezawodnej maszyny, która zachęci klientów do regularnych zakupów. Na szczęście to całkiem proste! Skontaktuj się z nami, aby zamówić prosty w obsłudze jajomat, dzięki któremu będziesz prowadzić sprzedaż wiejskich jajek przez całą dobę!

